Fot.: pexels.com
Wynagrodzenie kosztorysowe opiera się na zestawieniu niezbędnych do wykonania zleconych robót materiałów budowlanych, konkretnych działań wraz ze wskazaniem ich wartości. Kosztorys jest przedstawiany przez wykonawcę na podstawie złożonego przez inwestora lub zleceniodawcę planu prac. Rachunek podlega zaakceptowaniu przez zlecającego i stanowi integralną część umowy.
Kalkulacja ceny jednostkowej powinna zawierać nakłady rzeczowe, koszty bezpośrednie, w skład których wchodzą koszty materiałów budowlanych, eksploatacji lub wynajmu maszyn, wynagrodzeń pracowników oraz podwykonawców. Ponadto pośrednie koszty budowy związane z samym placem budowy, tj. jego utrzymaniem, organizacją i jego zarządzaniem, oraz ogólne koszty zakładowe zasadniczo niezwiązane z produkcyjnymi nakładami budowy, ale z prowadzeniem firmy wyrażone w stosunku procentowym do planowanego obrotu rocznego przedsiębiorstwa.
Ilość jednostek przedmiarowych i wartość kosztorysowa robót budowlanych podane w ofercie, w odróżnieniu od cen jednostkowych, nie mają charakteru wiążącego. W związku z tym za podstawę zapłaty wynagrodzenia, w przypadku umowy kosztorysowej, przyjmuje się faktycznie wykonaną pracę. Dane kosztorysowe dotyczące cen robót podstawowych oraz łączna cena wszelkich robót mają znaczenie czysto orientacyjne i poglądowe, ponieważ ilość jednostek przedmiarowych i sama cena mogą ulec zmianie w trakcie wykonywania prac. Kosztorys jest dla inwestora wyłącznie wstępną informacją i kalkulacją kosztów, z jakimi powinien się bezsprzecznie liczyć.
Obmiar
W celu całkowitego rozliczenia wykonanych robót budowlanych, niezbędne jest wykonanie obmiaru robót, który określa faktyczny zakres wykonanych prac według stanu na czas jego sporządzania. Ponadto powinien zawierać opis poszczególnych zadań w technologicznej kolejności ich wykonania.
Zgodnie z § 14 ust. 2 zd. 2 VOB/B (niemieckiej ustawy regulującej roboty budowlane) przy sporządzaniu obmiaru należy zachować ustalenia umowne dotyczące sposobu rozliczania prac, wraz z regulacjami zawartymi w technicznych warunkach kontraktu. W przypadku, gdy częścią składową umowy są znormalizowane warunki techniczne wykonawstwa robόt budowlanych VOB/C, obmiar należy wykonać według wytycznych zawartych w normach DIN 18299 i w normach DIN –VOB/C przewidzianych dla danego rzemiosła. DIN 18299 reguluje w części 0.5 rodzaj jednostek obmiarowych, a w części „5 – Rozliczenie” ogólną zasadę sporządzania obmiaru, według której sporządza się go na podstawie rysunków, jeżeli oddają one stopień wykonanych prac.
Sposoby sporządzania obmiaru zgodnie z VOB/C mają zastosowanie także w kontraktach na podstawie BGB, o ile przyjęły się zwyczajowo. Zgodnie z VOB/B strony nie są zobligowane do wspólnego wykonania obmiaru, ale jest to zalecane jako korzystne rozwiązanie zarówno dla inwestora, jak i wykonawcy.
Wezwanie do dokonania obmiaru
Wykonawca jest zgodnie z § 14 ust. 2 zd. 3 VOB/B zobligowany wezwać drugą stronę do wspólnego dokonania obmiaru, jeżeli w jego skład wchodzą roboty, których ilości i zakresu nie można będzie stwierdzić bez szczególnych utrudnień po wykonaniu dalszych robót. Przepis nie wskazuje konkretnych terminów do dokonania wezwania, ale wykonawca odpowiada za to, aby rzeczone wezwanie było dokonane odpowiednio wcześniej, aby nie dopuścić do utrudnień, opóźnień lub przestojów w pracy. W przypadku zignorowania lub odmowy przez inwestora współdziałania, wykonawca ma prawo w trakcie trwania procesu o wypłatę należnego wynagrodzenia powołać się na obmiar, który sporządził samodzielnie. Wówczas to inwestor ponosi ciężar dowodu w kwestii zarzutów co do ilości wykonanych prac. Jeżeli wykonawcy przysługuje jednocześnie prawo domagania się odebrania przez inwestora prac, albo chce rozliczyć z nim wynagrodzenie częściowe, a kontrakt został zawarty według BGB to może się on domagać przeprowadzenia wspólnego obmiaru. W razie odmowy przeprowadza go sam, ale to na nim ciąży wówczas ciężar dowodu co do ilości wykonanych prac, chyba że, tak jak w poprzedniej sytuacji, zbadanie obmiaru stanie się z powodu zabudowy lub przebudowy niemożliwe. Wówczas ciężar dowodu przechodzi na inwestora. Sporządzenie obmiaru, kiedy w umowie nie ma co do tego odpowiednich pisemnych ustaleń co do jego charakteru wiążącego, nie jest dla inwestora zobowiązujące w każdej sytuacji. W związku z tym, aby nie doszło do sporu co do ilości wykonanych prac, warto ustalić w podpisywanym kontrakcie wspólne sporządzenie obmiaru i nadać mu odpowiedni charakter.
