System oczyszczania spalin AdBlue został zaprojektowany w odpowiedzi na restrykcyjne normy środowiskowe, dzięki czemu nowoczesne pojazdy mogą znacząco ograniczać emisję tlenków azotu. To przekłada się na wymierne korzyści dla przewoźników realizujących przewozy przez Niemcy. Niestety, liczne usterki i skomplikowana obsługa systemu bywają problematyczne w codziennej eksploatacji, zwłaszcza pod presją czasu i kosztów. To właśnie wtedy niektórzy przewoźnicy decydują się na montaż emulatora AdBlue – urządzenia, które „oszukuje” komputer pokładowy pojazdu i blokuje rzeczywisty proces oczyszczania spalin. Takie postępowanie oznacza jednak, że pojazd traci status ekologiczny, a przewoźnik naraża się na poważne konsekwencje. Do najbardziej dotkliwej konsekwencji należy liczenie myta wstecz za okres nawet 7 lat, tak jakby auto miało normę EURO 0. W wielu przypadkach oznacza to, że przewoźnik będzie zawezwany do zapłaty nawet 30.-40.000 EUR myta.
Kontrole drogowe w Niemczech – wzmożona czujność służb
Niemieckie organy kontrolne (m.in. BALM, policja i służby celne) od kilku lat intensyfikują kontrole pojazdów ciężarowych pod kątem emisji i legalności działania systemów AdBlue. Rutynowa kontrola rozpoczyna się analizą komputera pokładowego. W przypadku sygnałów niezgodności pojazd kierowany jest na szczegółowe badania techniczne lub nawet rozbiórkę instalacji.
Jeżeli zostanie wykryty emulator AdBlue, urządzenie zostaje skonfiskowane, a zarówno kierowca, jak i przewoźnik zobowiązani są do wpłaty kaucji – zwykle 500 euro od kierowcy i 1000 euro od przedsiębiorcy. Odmowa konfiskaty nie kończy procedury – decyzja prokuratury może zatwierdzić przymusowe zatrzymanie urządzenia, a pojazd nie ma prawa do dalszej jazdy, dopóki system nie zostanie naprawiony zgodnie z przepisami.
Konsekwencje prawne, finansowe i organizacyjne
Opłacenie kaucji to tylko początek. Po kilku tygodniach (czasem nawet miesiącach) przedsiębiorca może spodziewać się kolejnych pism z BAG nakładających wysokie kary administracyjne, a także obowiązek zapłacenia wstecz opłat drogowych (myta), nierzadko za wiele lat. Całość obciążeń może w ekstremalnych przypadkach przekroczyć nawet czterdzieści tysięcy euro.
Decyzje niemieckich urzędów ws. myta są decyzjami skarbowymi a co za tym idzie: mają natychmiastową wykonalność – w trakcie kolejnej kontroli pojazd może zostać zatrzymany do czasu spłaty należności. Ponadto, pojazd z nielegalnie zmodyfikowanym systemem AdBlue zostaje wykluczony ze środowiskowych ulg i opłat preferencyjnych, a firmy ubezpieczeniowe mogą odmówić wypłaty świadczeń.
Po wykryciu emulatora pojazd musi zostać naprawiony – można to zrobić na miejscu (wyższy koszt, szybszy powrót do pracy) lub odholować pojazd do kraju rejestracji (procedura ta wiąże się z zatrzymaniem dokumentów, długim oczekiwaniem i dodatkowymi kosztami transportowymi).
Rekomendacje dla firm transportowych
- Dbaj regularnie o stan techniczny instalacji AdBlue i zlecaj naprawy wyłącznie w wyspecjalizowanych autoryzowanych serwisach.
- Nie ryzykuj nielegalnych rozwiązań – wykrycie emulatora wiąże się z wielopoziomowymi karami i poważnymi problemami operacyjnymi.
- Szkol kierowców i kadrę, by byli świadomi konsekwencji instalacji emulatora.
- W razie kontroli i wszczęcia postępowania administracyjnego lub karnego – skorzystaj natychmiast z pomocy prawnika specjalizującego się w transporcie międzynarodowym i prawie niemieckim.
- Podejmij szybkie działania: w sprawie należy działać jak najszybciej i postarać się wyjaśnić ją jeszcze na etapie administracyjnym przed zapadnięciem pierwszej decyzji skarbowej, która jest jak wspomniano wyżej natychmiast wymagalna.
Podsumowanie
Zarządzanie flotą na rynku niemieckim wymaga ostrożności oraz pełnej zgodności z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska. Krótkoterminowa „oszczędność” na naprawach czy zakupie emulatora AdBlue może przynieść znacznie większe straty – finansowe, operacyjne, a nawet wizerunkowe. Tylko przejrzystość działania i szybka reakcja na pojawiające się problemy pozwolą prowadzić działalność bezpiecznie i bez ryzyka poważnych sankcji.
W sytuacji pytań lub wszczęcia postępowania przez BALM, policję lub Zollamt, niezwłocznie skonsultuj się z doświadczonym prawnikiem. Specjalistyczne wsparcie może realnie zmniejszyć skutki finansowe i operacyjne dla Twojej firmy.
