(Foto von Mike Bird von Pexels)
Oprócz kosztów paliwa i kosztów pracy, myto stanowi dla każdego przedsiębiorcy transportowego jednen z kluczowych elementów kalkulacji ceny frachtu. Każda, nawet najdrobniejsza podwyżka myta, może powodować zwiększenie wydatków o tysiące, jak nie dziesiątki tysięcy euro. To, że istnieje możliwość zwolnienia z obowiązku płacenia myta i dzięki temu również zaoszczędzenia rocznie kilku tysięcy euro na każdym aucie powinno zainteresować każdego przewoźnika. W niniejszym artykule chcielibyśmy krótko zasygnalizować jakie możliwości przewiduje niemiecki ustawodawca w kwestii zwolnienia z obowiązku płacenia myta oraz że przedstawić rozwiązania prawne umożliwiające polskim przewoźnikom zwolnienie z tego obowiązku i to bez konieczności wymiany posiadanych już ciągników siodłowych.
Najnowsze zmiany dot. wysokości i kalkulacji niemieckiego myta
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że niemiecki ustawodawca zgodnie z najnowszą zmianą ustawy Bundesfernstrassenmautgesetz (BFStrMG) postanowił od 1 lipca 2018 r. objąć mytem poza autostradami również ponad 40.000 km dróg krajowych. W związku z tym niemalże każdy przejechany przez przewoźników kilometr niemieckich dróg pojazdami powyżej 6,5T objęty został obowiązkiem płacenia myta. Następnej zmiany doświadczyliśmy 1 stycznia 2019 r., kiedy to niemiecki ustawodawca zmienił sposób obliczania myta, co w konsekwencji dopowadziło do jego znacznych podwyżek. Zmiany spotkały się z dość dużym niezadowoleniem i niezrozumieniem wśród wszystich europejskich przewoźników. Głównym powodem niezadowolenia były podwyżki myta, którymi objęto również przewoźników posiadających ciągniki o silnikach spełniających normy EURO 5 i EURO 6.
Paradoksalnie, zmiany które weszły w życie od 1 stycznia 2019 r. i które dotkliwie dotknęły również silniki o najniższych dopuszczalnych wartościach emisji spalin są konsekwencją dostosowania sposobu liczenia myta przez niemieckiego ustawodawcę do wytycznych wyznaczonych przez Komisję Europejską. Mianowicie od 1 stycznia 2019 r. w skład kalkulacji myta wchodzą trzy elementy: opłata za zanieczyszczanie powietrza (Luftverschmutzungskosten), opłata za hałas (Lärmkosten) oraz opłata za korzystanie z infrastuktury (Infrastrukturabgabe). Z przedstawionych trzech części opłaty, największej podwyżce uległa opłata za korzystanie z infrastruktury, np. przy zestawach 40T z uprzednio 13,5 ct/km na 17,4 ct/km. Opłata za hałas jest nowym elementem i jest taka sama przy wszystkich typach zestawów, niezależnie od posiadanej normy EURO i wynosi nieznaczne 0,2 ct/km. Opłata za zanieczyszczenie przy silnikach EURO5 wzrosła z 2,1 ct/km na zaledwie 2,2 ct/km a przy silnikach EURO6 z 0 ct/km na 1,1ct/km. Z tego można wywnioskować, że posiadacze ciągników z silnikami spełniającymi normy EURO5 i EURO6 doznali proporcjonalnie największej „podwyżki“. Było to jednak spowodowane głównie podwyżką ceny za korzystanie z infrastruktury, a nie za ich „spalinowość”. Trudno szukać logiki w przyjętym rozwiązaniu, gdyż niekoniecznie prowadzi ona do zamierzonego przez RFN celu, tj. możliwe szybkiego zredukowania produkcji spalin na niemieckich drogach.
Katalog pojazdów zwolnionych z myta
Z nową ustawą zmieniającą wysokość i sposób liczenia myta niemiecki ustawodawca ustanowił również, jakie pojazdy i o jakim napędzie zostają do 31 grudnia 2020 r. zupełnie zwolnione z konieczności opłacania myta, a od 1 stycznia 2021 będą musiały opłacać wyłącznie jego cześć dotyczącą opłaty za korzystanie z infrastruktury. Do kręgu pojazdów zwolnionych z opłaty należą głównie pojazdy o napędzie elektrycznym i gazowym. Zwolnione są również takie, które posiadają napęd dualny, który umożliwa spalanie zarówno diesla jak i gazu. Szczególnie ten ostatni model dualnego napędu musi być obiektem zainteresowania każdego z przewoźników, gdyż aktualnie wiele modeli ciągników korzystających wyłącznie z napędu diesla technicznie jest w stanie przejść modyfikację systemu napędowego poprzez dodanie odpowiedniej instalacji gazowej. Przy tym należy jednak uważać, aby pojazd był napędzany jednym z następującyh typów gazu: NG (Natural Gas), CNG (Compressed Natural Gas) lub LNG (Liquified Natural Gas). Jest jednak małe ‘‘ale’’. Ze zwolnienia z płacenia myta nie jest wyłączony napęd o gazie LPG (Liquified Petroleum Gas), który niestety jest najpopularniejszy w Polsce.
Przy tym bardzo istotną uwagą i wskazówką jest to, że niemiecki ustawodawca niedoprecyzował jak technologia zasilania dualnego ma konkretnie wyglądać i przede wszystkim nie zdefiniował w jakiej proporcji muszą być spalane oba typy paliwa.
Rejestracja pojazdów zwolnionych od opłaty myta
Formalnie pojazdy są zwolnione z obowiązku płacenia myta już w momencie spełnienia powyższych kryteriów, czyli wtedy, gdy ich sposób napędu wpisuje się w katalog pojazdów zwolnionych z myta. Dokumentem potwierdzającym spełnienie kryteriów jest dowód rejestracyjny, w którym musi widnieć adnotacja o napędzie gazowym i/lub certyfikat homologacji. W przypadku kontroli dokumenty te są wystarczające. Mimo to zaleca się jednak również rejestrację pojazdu w bazie danych TollCollect GmbH jako (rejestr pojazdów wyłączonych z obowiązku płacenia myta). Warunkiem rejestracji jest jednak, aby pojazd przez cały okres rejetracji był w takim stanie technicznym, który zwalnia go od opłaty (formularz rejestracyjny jest umieszczony na stronie internetowej www.toll-collect.de po hasłem „Mautbefreiung“). Rejestracja w TollCollect GmbH, w przypadku ewentualnej kontroli na drodze pozwoli na uniknięcie postępowań administracyjnych mających na celu wyjaśnienie, czy nie istniał obowiązek płacenia myta. Z drugiej jednak strony, samego wpisania pojazdu na listę pojazdów zwolnionych od opłaty nie należy rozumieć jako akt administracyjny. Oznacza to, że sama rejestracja w TollCollect GmbH nie jest stwierdzeniem zwolnienia z opłaty lub uznanie prawa wyjątku przez RFN. O tym czy dany pojazd jest czy nie jest zwolniony z opłat decyduje wyłącznie specyfika jego napędu wynikająca z faktycznego stanu technicznego i dokumentów pojazdu.
Zwrot zapłaconych opłat
Przewoźnicy którzy od 1 stycznia 2019 r. posiadają pojazdy o opisanych powyżej napędach i zapłacili już myto, mogą domagać się jego zwrotu w federalnym urzędzie transportu towarów „BAG” (odpowiedzialny jest Referat 45, skryta pocztowa 190180, 50498 Kolonia (Köln)). Wniosek i wskazówki dotyczące zwrotu myta są umieszczone na stronie internetowej BAG, www.bag.bund.de, w obszarze „service”/ formularze.
Podsumowanie
Podsumowując można stwierdzić, że wprowadzone zmiany w wysokości i sposobie liczenia myta nie koniecznie są fair i dają zachętę do tego, aby wymieniać flotę na wyposażoną w silniki z o najniższych dopuszczalnych wartościach emisji spalin. W związku z tym narzekanie przewoźników jest jak najbardziej zrozumiałe. Nie zmienia to jednak faktu, że nowa opłata pozostanie bez zmian. Każdy kto chce na mycie zaoszczędzić musi zatem przemyśleć, czy nie skorzystać z nowej furtki i nie przerobić silników na spalanie dualne. Tak jak wspomniałem powyżej, wiele modeli ciągników jest technicznie do tego przystosowana i niejeden zakład mechaniczny jest w stanie – porównywalnie do wynikających z tego oszczędności – dokonać takiego zabiegu przy relatywnie niskiej inwestycji.
