(Fot.: pexels.com)
Prawa konsumenta w przypadku uzasadnionej reklamacji są różnorodne. Konsumenci byli w niemieckim orzecznictwie długo traktowani w sposób dalece uprzywilejowany. Często natrafiamy na sytuacje, w których konsumenci w sposób stanowczy wysuwają nieuzasadnione roszczenia.
Prawa z tytułu rękojmi
Kupującemu przysługują następujące prawa w przypadku uzasadnionej reklamacji:
a. wykonanie uzupełniające,
b. odstąpienie od umowy lub obniżenie ceny oraz
c.odszkodowanie lub zwrot daremnych nakładów.
Wykonanie uzupełniające
Kupujący będący konsumentem może dokonać wyboru pomiędzy naprawą a wymianą na rzecz wolną od wad. Wszystkie koszty związane z reklamacją, w szczególności koszty transportu, robocizny czy materiałów, które są konieczne, aby naprawić lub wymienić rzecz wadliwą ponosi sprzedawca. Jeśli zakupiona rzecz zgodnie z jej charakterem i przeznaczeniem została zamontowana jako część składowa innej rzeczy, zanim ujawniona została jej wada, sprzedawca jest zobowiązany do tego, by w ramach wykonania uzupełniającego zwrócić kupującemu niezbędne nakłady związane z wymontowaniem wadliwej rzeczy i wmontowaniem lub złożeniem naprawionej lub dostarczonej, wolnej od wad rzeczy. Reguły te dotyczą w szczególności umów zawieranych po 31 grudnia 2017 roku oraz wcześniejszych umów konsumenckich. Na korzyść sprzedawcy od 1 stycznia 2018 znajduje zastosowanie nowa regulacja, według której, wiedza kupującego o istnieniu wady w momencie montażu wadliwej rzeczy, wyklucza odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi. Ponadto sprzedawca może odmówić wykonania uzupełniającego wybranego przez klienta, jeśli przy uwzględnieniu wartości rzeczy w stanie wolnym od wad i doniosłości wady, prowadziłoby ono
do powstania nieadekwatnie wysokich kosztów.
Odstąpienie od umowy lub obniżenie ceny
Jeśli wykonanie uzupełniające się nie powiedzie lub nie jest dostosowane do możliwości kupującego, lub też sprzedawca powołuje się na nieadekwatność kosztów wykonania uzupełniającego albo stanowczo odmawia podjęcia się wykonania uzupełniającego, kupujący może odstąpić od umowy, jeśli wada jest istotna. W takim przypadku kupujący jest zobowiązany do zwrotu rzeczy i w zamian może żądać zwrotu zapłaconej ceny. W przypadku wady nieistotnej kupujący może zachować rzecz wadliwą i żądać zwrotu adekwatnej części ceny. Odstąpienie od umowy lub obniżenie ceny możliwe są zatem zamiast wykonania uzupełniającego. Jeśli wykonanie uzupełniające się powiedzie, prawa te są wykluczone.
Odszkodowanie lub zwrot daremnych nakładów
Nawet jeśli wykonanie uzupełniające się powiedzie lub kupujący odstąpi od umowy, może mu przysługiwać prawo do odszkodowania lub zwrotu daremnych nakładów. Warunkiem zasadności roszczeń jest zawinienie sprzedawcy, przy czym to sprzedawca musi udowodnić, że nie zawinił wady.
Ograniczenie odpowiedzialności z tytułu rękojmi
Wobec daleko idących praw klienta z tytułu rękojmi pojawia się pytanie, czy odpowiedzialność ustawową sprzedawcy można w jakiś sposób wykluczyć lub ograniczyć. Pytanie to zostaje rozstrzygnięte na gruncie przepisów ustawy na niekorzyść sprzedawcy. Ustalenia między sprzedawcą a kupującym zawarte przed ujawnieniem wady, odbiegające od przepisów ustawowych na niekorzyść kupującego są bezskuteczne. Jedyne możliwości ułatwień dla sprzedawcy to ograniczenie okresu rękojmii do jednego roku od przekazania posiadania w przypadku artykułów używanych oraz ograniczenie odpowiedzialności odszkodowawczej (w bardzo ograniczonych przypadkach).
Regres
Ułatwieniem dla sprzedawcy sprzedającego towar bezpośrednio do konsumentów jest możliwość dochodzenia roszczenia regresowego wobec dostawcy, jeśli wada towaru istniała już w momencie objęcia posiadania przez sprzedawcę. Przepisy ustawowe zawierają daleko idące dostosowanie terminów przedawnienia roszczeń sprzedawcy wobec dostawcy do terminów w sostunku sprzedawca-konsument.
